നാടകീയ നീക്കവുമായി ട്രംപ്: ആക്രമണങ്ങൾക്ക് താൽക്കാലിക വിരാമം; അമേരിക്കൻ അവകാശവാദം തള്ളി ഇറാൻ

വാഷിംഗ്ടൺ : ഗൾഫ് മേഖലയിലെ യുദ്ധസമാനമായ സാഹചര്യങ്ങൾക്കിടയിൽ അപ്രതീക്ഷിത തീരുമാനവുമായി യു.എസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ്. ഇറാനിലെ ഊർജ്ജ കേന്ദ്രങ്ങൾക്കും വൈദ്യുതി നിലയങ്ങൾക്കും നേരെയുള്ള സൈനിക ആക്രമണങ്ങൾ അഞ്ച് ദിവസത്തേക്ക് പൂർണ്ണമായും നിർത്തിവെക്കാൻ അദ്ദേഹം അമേരിക്കൻ പ്രതിരോധ വകുപ്പിന് അടിയന്തര നിർദ്ദേശം നൽകി.

അമേരിക്കയുടെ നിലപാടും ട്രംപിന്റെ പ്രഖ്യാപനവും

തന്റെ ഔദ്യോഗിക സോഷ്യൽ മീഡിയ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമായ ‘ട്രൂത്ത് സോഷ്യലി’ലൂടെയാണ് (Truth Social) ട്രംപ് ഈ സുപ്രധാന പ്രഖ്യാപനം നടത്തിയത്. കഴിഞ്ഞ രണ്ട് ദിവസമായി അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിൽ വളരെ ഫലപ്രദമായ ഉഭയകക്ഷി ചർച്ചകൾ നടക്കുന്നുണ്ടെന്നും, മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെ ശത്രുത പൂർണ്ണമായും അവസാനിപ്പിക്കുക എന്നതാണ് ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യമെന്നും ട്രംപ് വ്യക്തമാക്കി. ചർച്ചകളുടെ അനുകൂലമായ പുരോഗതി കണക്കിലെടുത്താണ് ഈ 5 ദിവസത്തെ ഇടവേള നൽകുന്നതെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു.

വെറും രണ്ടുദിവസം മുൻപ് (മാർച്ച് 22), ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് തുറന്നില്ലെങ്കിൽ ഇറാന്റെ ഏറ്റവും വലിയ വൈദ്യുതി നിലയം ഉൾപ്പെടെ തകർക്കുമെന്ന് ട്രംപ് 48 മണിക്കൂർ അന്ത്യശാസനം നൽകിയിരുന്നു. ഇതിൽ നിന്നുള്ള പെട്ടെന്നുള്ള പിന്മാറ്റമാണ് ഇപ്പോൾ ഉണ്ടായിരിക്കുന്നത്. ഇറാനുമായി ഒരു കരാറിലെത്താൻ അമേരിക്ക ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെന്ന് ഫോക്സ് ബിസിനസിന് നൽകിയ അഭിമുഖത്തിലും ട്രംപ് വ്യക്തമാക്കി.

ഇറാന്റെ കടുത്ത നിഷേധം

അമേരിക്കയുടെ ഈ അവകാശവാദങ്ങളെ ഇറാന്റെ ഔദ്യോഗിക വാർത്താ ഏജൻസികൾ (തസ്നിം, ഫാർസ്, മെഹർ) പൂർണ്ണമായും തള്ളിക്കളഞ്ഞു. അമേരിക്കയുമായി നേരിട്ടോ പരോക്ഷമായോ യാതൊരുവിധ ചർച്ചകളും നടക്കുന്നില്ലെന്നും, ട്രംപിന്റെ പ്രസ്താവന തികച്ചും വ്യാജമാണെന്നും ഇറാൻ വക്താക്കൾ പ്രതികരിച്ചു. ശത്രുക്കൾക്ക് മുന്നിൽ ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് അടഞ്ഞുതന്നെ കിടക്കുമെന്നും, അമേരിക്ക ആക്രമണം തുടർന്നാൽ ഗൾഫിലെ മറ്റ് ഊർജ്ജ-ജല വിതരണ കേന്ദ്രങ്ങൾ (Desalination plants) ആക്രമിക്കുമെന്നുമുള്ള ശക്തമായ മുന്നറിയിപ്പും ഇറാൻ ആവർത്തിച്ചു.

വിദഗ്ധരുടെ വിലയിരുത്തലുകളും ഭാവി സാധ്യതകളും

ഇതൊരു തന്ത്രപരമായ പിൻമാറ്റം (Tactical Breathing Space) ആണെന്നാണ് പ്രതിരോധ വിദഗ്ധർ വിലയിരുത്തുന്നത്. തുടർച്ചയായ യുദ്ധം ആഗോളതലത്തിൽ പണപ്പെരുപ്പത്തിനും ഊർജ്ജ പ്രതിസന്ധിക്കും കാരണമാകുന്നത് ട്രംപിനെ രാഷ്ട്രീയമായി ബാധിച്ചിരുന്നു.

രഹസ്യ ചർച്ചകൾ: ഇറാൻ പരസ്യമായി നിഷേധിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ഇടനിലക്കാർ വഴി രഹസ്യ ചർച്ചകൾ (Backchannel diplomacy) നടക്കുന്നുണ്ടാകാം എന്നാണ് നയതന്ത്ര വൃത്തങ്ങൾ നൽകുന്ന സൂചന. പരമാവധി സമ്മർദ്ദം ചെലുത്തിയ ശേഷം ഒരു കരാറിലെത്തുക എന്ന ട്രംപിന്റെ തന്ത്രമാണിതെന്നും വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.

അടുത്ത ഘട്ടം: ഈ 5 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ ചർച്ചകൾ വിജയിച്ചാൽ ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് തുറക്കുകയും യുദ്ധസമാന സാഹചര്യം അവസാനിക്കുകയും ചെയ്യും. മറിച്ച് പരാജയപ്പെട്ടാൽ, 5 ദിവസത്തിന് ശേഷം അമേരിക്ക ആക്രമണം പുനരാരംഭിക്കുകയും, ഇറാൻ തിരിച്ചടിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന അതീവ ഗുരുതരമായ സാഹചര്യത്തിലേക്ക് ഗൾഫ് മേഖല വീണ്ടും കൂപ്പുകുത്തും.

ചുരുക്കത്തിൽ, അടുത്ത 120 മണിക്കൂർ ആഗോള ഊർജ്ജ വിപണിയെയും ലോകസമാധാനത്തെയും സംബന്ധിച്ച് അത്യന്തം നിർണ്ണായകമാണ്.